YAPAY RESİFLER

Dünya genelinde yapay resif uygulamaları
Yapay resif uygulamasında tecrübeleri en eskiye dayanan ülke Japonya’dır. Japon balıkçılar denizde kayaları yan yana dizerek, küçük ve eskimiş kulübeleri ve kullanılmayacak durumdaki tekneleri batırarak ilk yapay resifleri oluşturmuşlardır. Bu alana bilimsel yaklaşım gösteren ilk ülke de yine Japonya olmuştur. Bundan 65 yıl kadar önce konu üzerinde araştırmalara başlayan Japonlar 1978 de ilk yapay resif yapım kılavuzunu oluşturmuş ve bugün yapay resiflere güvenilirlik, emniyet, ekonomik olma, en az 30 yıl ömre sahip olma, yerleştirme alanında balık toplanmasını 1 yıl içinde sağlama, toksik madde içermeme gibi standartlar getirmiştir.
Yapay resifler konusunda dünyada Japonya’dan sonra en çok faaliyet gösteren ülke ABD’dir. ABD’deki yapay resif uygulamaları devlet desteğinden ziyade özel girişimciler ve yatırımcılarla gerçekleştirilir. Üretime standartlar getiren belirgin bir yönetmelik olmadığı için Amerika’daki yapay resifler genellikle ucuza mal edilen ve fırsatçı malzeme olarak tanımlanan, artık kullanılmayan tank, gemi, uçaklardan oluşur. Genellikle hedeflenen balıkçılık sektörü değil, dalış turizmidir.
Avrupa’da yapay resif kullanımına Akdeniz deniz dibi yataklarını trol avcılığından korumak üzere başlanmıştır. Başlangıçta yapay resif çalışmaları bir birlik içinde yürümemiş ve Avrupa’daki yapay resif çalışmaları mahalli düzeyde kalmış 1995’te Avrupa Yapay Resifler Araştırma Ağı’nın (European Artifical Reefs Research Network (EARRN)) kurulmasıyla uluslar arası hale gelmiştir. Bu ağa üye ülkeler (İtalya, İngiltere, Fransa, Yunanistan, Portekiz, Türkiye, İspanya, Hollanda, Finlandiya) arasında İtalya ve İspanya’nın hatırı sayılır bir başarıyla yapay resifleri uyguladığı, bu iki ülkenin gerek üretim gerekse anti-trol resiflerini etkin bir şekilde tasarlayıp kullandığı görülmektedir.
Bu ülkeler 3 ayrı resif tasarımına sahiptirler.
Koruma resifleri
Üretim Resifleri
Karma Resifler
Türkiye’de Yapay Resifler
Ülkemizde yapay resif uygulamaları 80’li yıllarda başlamıştır. İlk olarak Ege Üniversitesi Hidrobiyoloji Enstitüsü tarafından beton ve metal malzemeler denize bırakılmış, ardından Beykoz Su Ürünleri Endüstri Meslek Lisesi ve Sualtı Kulüplerince pişirilmiş toprak, beton ve lastik maddelerin denize bırakılmasıyla devam etmiş ancak sonrasında bunlarla ilgili bir bilimsel yayına yapılmamıştır. Bilimsel amaçlı ilk çalışma ise İzmir’de Urla Hekim Adası’nda gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmada denize 9m ve 18m derinliklerde 15’er adet beton kübik resif bırakılmış ve bunların üzerinde ve etrafında toplanan türler periyodik olarak gözlenmiştir. Bu araştırma sonucunda yerleştirilen resiflerin ortamdaki ürünü 2 kat artırdığı gözlenmiştir.
Resif öncesi ve sonrası ortamda gözlenen türler:
Tür                                                                                     Yerel Adı              Resif Öncesi    Resif Sonrası
Atherina boyeri                                                                  Gümüş                                              *
Spicara smaris                                                                    İzmarit                   *                          *
Gobius niger                                                                      Kömürcü                *
Coris julis                                                                            Gelin                     *                          *
Symphadus ocellatus                                                         Çırçır                      *                          *
Mullus barbatus                                                                 Barbun                                              *
Serranus scriba                                                                 Ç. Asıl Hani            *                          *
Diplodus annularis                                                             Isparoz                   *                         *
Diplodus vulgaris                                                               Karagöz                  *                         *
Boops boops                                                                      Kupez                    *                         *
Lithognathus mormyrus                                                     Mırmır                                               *
Sparus aurata                                                                    Çipura                                              *
Sarpa salpa                                                                        Sarpa                                               *
Spondyliosoma cantharcus                                               Iskatari                                               *
Chromis chromis                                                               Papaz                                                 *
Octopus vulgaris                                                               Ahtapot                   *                          *
Hekim adasında gerçekleştirilen bu küçük çaptaki deneysel amaçlı çalışma sonuçlarından anlaşılabileceği gibi oldukça başarılı ve diğer çalışmalar için umut verici olmuştur.
Bugün Türkiye sularında Gökova Körfezi, Marmaris, Gümüldür, Kuşadası, Edremit, Saroz Körfezi, Erdek, Mudanya, Sinop ve Karadeniz Ereğli’de başarıyla yürütülen pek çok yapay resif projesi bulunmakta ve hepsi bölgelerini tür ve birey sayısını bakımından zenginleştirmektedir.
 http://www.denizbilimi.com/yapay-resifler.html